Boskapel - Old Reurle

Historische Vereniging
"OLD REURLE"
Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Boskapel

Kerken

De Veldhoek telt volgens een rapport van burgemeester Luitjes van 20 Juni 1830 welgeteld 26 huizen. De buurtschap ‘de Veldhoek’ was vroeger, voor de ontginning van omstreeks 1930 door de werkverschaffing en de oprichting van het waterschap, de aanleg van de Baaksebeek ± 1920 en de Veengoot, een nat gebied, ruig met veel stukken heide die s’ winters vaak onder water stonden, zandbulten, slechte grond en veengebieden. Met daardoor in de winter zeer slechte zandwegen, modderig tot en met. Eerst rond 1900 worden er kerkenpaden aangelegd. Het dorpje bestond nog niet en de provinciale weg tussen Ruurlo en Zelhem werd eerst verhard in 1932 met geld van de gemeente Ruurlo en Zelhem en de Provincie.


Het ontstaan van de eerste school in de Veldhoek in 1835

Zomers gingen de kinderen nog niet naar school omdat zij op de boerderij nodig waren en de leerplicht niet bestond. En ‘s winters was het geen doen om naar de school in Ruurlo te gaan. Over het schoolverzuim kwamen klachten bij de gemeente Ruurlo en die sprak de Veldhoekenaren daarop aan. Dit kwam ook dhr. Hr. Berend Hendrik Barendsen ter oren, hij was schrijver op de gemeente maar had voor onderwijzer geleerd. Hij woonde op de Stegemanplaats waar nu de Beumersteeg 3 is in de Veldhoek. Daar stond ook een houten gebouwtje bij. En zo kon het gebeuren dat de kinderen uit de buurtschap vanaf 22 Augustus 1835 daar naar school gingen bij meester Bernard, zoals hij genoemd werd. In de zomer bleef dhr. Barendsen schrijver bij de gemeente. Dat verliep allemaal goed zo maar zoals dat vaker het geval is met oude houten gebouwtjes; het verviel en het werd veel te klein doordat er steeds meer leerlingen kwamen. Ze kwamen uit liefst vier gemeenten: Ruurlo, Hengelo, Zelhem en ook nog uit Vorden. Opknappen had geen zin meer. Meester Bernard vond dat er een stenen gebouwtje moest komen. De kosten werden in de raadsvergadering van de gemeente Ruurlo op 13 december 1843 geraamd op fl. 1275,00 voor meubilair en een gebouw voor 135 leerlingen. Het bedrag werd gedeeld door het Rijk, de Provincie en de gemeente Ruurlo die ook nog voor de plaats moest zorgen. Daar had de gemeente echter geen geld meer voor. Waar meester Bernard inwoonde en het houten schooltje stond, daar wilde de eigenaar geen grond voor het nieuw te bouwen schooltje afstaan. Maar daar kreeg de meester een idee; bij de kruising van de Beumersteeg en de Boskapelweg, op ± 200 meter afstand, was een mooi stukje bosgrond wat hij er wel geschikt voor achtte. De grond was van baron W.H.A.C. van Heeckeren van Kell en ze kwamen overeen dat het schooltje daar gebouwd mocht worden met als voorwaarde dat wanneer er geen school meer gehouden zou worden de baron eigenaar van het schooltje zou worden. Zo werd het nieuwe schooltje door meester Bernard en de kinderen in 1845 in gebruik genomen.

Zondagschool / Boskapel

De Olde Schole werd dus in 1883 opgeheven. In een vergadering werd toen besloten (zoals afgesproken met de toenmalige baron) de school met de meubelen te verkopen aan de heer Mr. W. baron van Heeckeren van Kell voor f 500,00.

Blijkbaar werd er al langer zondagsschool in gehouden en is er ook behoefte aan een godshuis. Zo werd in 1885 de Olde Schole gebedsruimte met diensten van de Nederlandse Hervormde Gemeente.

Na de dood van baron Willem in 1914 wordt zijn zoon Mr. Alexander baron van Heeckeren van Kell woonachtig op landgoed Rhederoord in de Steeg de nieuwe eigenaar. Zijn dochter Renira schrijft over de Veldhoek in een memorandum over haar vader; “hij besteedde er veel tijd en aandacht aan het bezit in de Veldhoek, bracht veel van de boerderijen op peil, verwijderde de ingebouwde bedsteden (een oude boer zei dat ze juist zo lekker warm waren!), vergrootte de ramen en liet veel onontgonnen land omzetten in vruchtbaar bouwland. Hij zei eens over zijn verantwoordelijkheid als pachtheer: “Het belangrijkste is niet wat wij eruit halen, maar wat wij erin brengen”. Er bestond een zeer goede verhouding tussen de pachtheer en de pachters. Mijn vader dacht ook aan het geestelijk welzijn van de mensen daar. Midden in de bossen van de Veldhoek staat een oud kapelletje. Hier waren sinds jaren de diensten komen te vervallen. Hij zorgde ervoor dat deze weer geregeld gehouden werden”. Tot zover dochter Renira. De baron heeft toen ook het schooltje opgeknapt (± 1920) waarbij ook het klokkentorentje (1927) en de grote ramen geplaatst werden en het zijn naam Boskapel krijgt. De baron en zijn gezin zijn zeer vrome mensen en lid van de Nederlandse Hervormde Kerk. Ook zorgt de baron er zelf voor dat er geregeld een predikant komt, deze komen zelfs van de Veluwe. Dat de diensten geen regelmaat hadden blijkt uit het feit dat boswachter Beukema de mensen langsging om aan te zeggen dat er zondagsmiddags, meestal om 14.30 uur, een dienst kwam. Op het sterfbed van baron Alexander vermaakt hij de Boskapel aan de Hervormde Kerk van Ruurlo met een som geld waaruit van de rente het onderhoud gedaan kan worden, met de voorwaarde dat ’t altijd een godshuis moet blijven. Op 4 juni 1945 stierf hij te Rhederoord en werd in Ruurlo begraven.

Er is dan 1 maal per maand soms 2 maal een dienst in de Boskapel. In 1953 of 1956 werd de kapel voor het laatst gerenoveerd en kwam het op de gemeentelijke monumentenlijst. Er kwam het voorportaaltje bij waarin de dominee een eigen omkleedruimte aan de rechterkant kreeg (gezien vanaf de buiteningang van het portaaltje. Links kwam een piepklein keukentje en een toilet. De banken werden door stoelen vervangen en er kwam vloerbedekking (Heugaveld tapijttegels) en een verwarming op gas. Voor de toekomst wilde men nog een preekstoel en het geheel kon nog wat gezelliger aangekleed worden. Zover is het echter nooit gekomen. Er is dan nog één keer per maand een dienst en in de vakantietijd iedere zondag. (De gasten van de naburige camping ‘t Sikkelder maken er veel gebruik van.) ’s Morgens om half negen en dan om half elf in Ruurlo of andersom. Je kon er ook je huwelijk in laten zegenen, een ouderling ging dan, voor de dienst, op de weg staan kijken tot hij de bruidsstoet aan zag komen en riep dan naar de koster “Ja, daar komen ze” en dan werd de klok geluid. Vele lange jaren was de familie Eimert Klumper die in de dichtstbijzijnde boerderij ’t Spieker woonden koster tot ze er te oud voor werden. Daarna heeft de kerkenraad bij toerbeurt en ook Wim Bouwmeester voor koster gespeeld. Op kerstmorgen was de kapel onverantwoord vol als de kinderen van de christelijke school hun ingestudeerde kerstliederen zongen tijdens de dienst. Er was namelijk in 1917 weer een nieuwe school geopend in de Veldhoek omdat de bewoners van de buurtschap de Olde Schole misten en intussen de mogelijkheid er was gekomen voor bijzonder onderwijs. Het meningsverschil was echter nog even geweest de diverse geloofsovertuigingen. Maar vanuit de kapel aan de Barchemseweg in Ruurlo werd in 1916, samen met voorganger H. Boschma, tot de oprichting van de Vereniging tot stichting en instandhouding van een protestants-christelijke school overgegaan.(Nu dreigt ook deze school met sluiting, nu door te weinig leerlingen)

Het kapelbezoek liep hard terug tot 4 à 5 diensten per jaar en het gebouw werd nog sporadisch voor een huwelijk of een culturele activiteit verhuurd. Het buitengebied rond de kapel liet het massaal afweten, twee derde van de kerkgangers kwam uit het dorp en financieel gezien was het ook het beste om de kapel te verkopen. De kerkenraad zei zich ervan bewust te zijn dat de beslissing zeer gevoelig ligt maar verkoop, gezien de hoge onderhoudskosten en het relatief geringe gebruik, de meest voor de hand liggende optie was. Een woordvoerder van de gemeente Ruurlo laat weten dat De Boskapel op de gemeentelijke monumentenlijst staat en mag naast de bestemming voor bijzondere doeleinden ook als woning worden ingericht.

De Boskapel

Woning

Zo kan het gebeuren dat bij een openbare verkoping op 25 september 2003 de hoogste bieder van de opmerkelijke som van 151.151,51 euro de nieuwe eigenaar en “kapelmeester” wordt. De gunning is per 1 november. Voordien is er een afsluitdienst op 12 oktober 2003 in een vrijwel volle kapel. Dominee J. Meijer is de voorganger in deze; “met een mengeling van gevoelens en terug kijkend op een mooie tijd in de Veldhoekse Boskapel”. Een vrouwelijke bezoekster had foto’s van haar, hier 46 jaar geleden gesloten, huwelijk meegenomen en ze las een gedicht voor dat toen ook in de Boskapel was verwoord. Oud diaken Wim Bouwmeester memoreert over de geschiedenis van het gebouwtje en bedankt ook de familie Klumper, die vele jaren met toewijding zich als koster hebben ingezet en hij besluit met: “We kunnen met elkaar terug kijken op wat voorbij is. We gedenken maar zien ook vooruit. De deur van de Boskapel gaat nu voorgoed dicht als godshuis. Maar de deur van de Dorpskerk blijft open voor ons allemaal”.

De inventaris met de klok en het orgeltje verhuist dan naar de dorpskerk.

De nieuwe “kapelmeester” krijgt toestemming van de gemeente om aan de achterkant een stukje bij de kapel aan te bouwen. Dit bouwsel zou echter vrij hoog worden. Er komen echter familie problemen en zo wordt het aan een huizenhandelaar verkocht die het via een makelaar opnieuw verkoopt. (In de tussentijd is ook de klok samen met 6 stoelen van de kapel door het kerkbestuur aan een van de nieuwe eigenaren verkocht). Er komt een andere bouwvergunning en het geheel krijgt zijn beslag en blijft de Boskapel heten.

Historische Vereniging "Old Reurle"
KvK Arnhem nummer 40103401
E-mail: info@oldreurle.nl
Sinds januari 2013 culturele ANBI instelling
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu